Metafora

jest u początku praprasłowa.

Przenośnia to jest ta osnowa,

w którą musieli kiedyś wpleść

bogowie — poetycką treść.I oto przykład, jak nie trzeba

pisać nie tylko czystych liryk.

Te kilka stron to panegiryk

na cześć poety, co dla chleba

świadomie wypiął ponad stan się.

Poezje raczej piszą w transie

poeci Bożym palcem tknięci,

półobłąkani, a półświęci.

W sukniach pomiętych światło noszą

i nic nie mówią — wszystko głoszą,

i piszą tylko po północy,

a każdy głos ich to jak z procy

Dawida śmiercionośny kamień.

Strofa jak Dawidowe ramię,

jeślibym strofę ucieleśnił.

*

Wiersze, jak Dawidowe pieśni

.

Jak ich przeczytasz, wiedz, żeś wplecion

w wtajemniczenia fazę trzecią,

bo wtajemniczeń mamy wiele —

i różne wtajemniczeń cele.

Ja, bo mam zamiar mniej jak pierwszy

roztajemniczyć szereg wierszy

i stworzyć taką atmosferę,

żeby to nie był nawet skweres

* Tacy poeci, nie bez racji

nieliczni są na emigracji.

I muzy dla nich są łaskawsze.

Na zawołanie tworzą zawsze,

zwłaszcza gdy woła ktoś wpływowy.

Laurem przystroiwszy głowy

idą przez życie w smugach glorii

wbrew doświadczeniu i teorii.ani wysiłek zbytni, ani

dla pana czyli też dla pani,

wziąć pierwszy lepszy tomik z półki,

gestem motyla lub jaskółki

sfrunąć na fotel czy na ławkę

i rymowaną połknąć dawkę.

I uczuć dreszcz metafizyczny

w rzeczywistości prozaicznej.

I poczuć się przez chwilę bogiem

i dalej tym uczuciem błogim

zarazić bliskich i dalekich.

Poezja czeka na to wieki.

Tak jak poprzednio już wspomniałem,

że mowa to zjawisko — cud,

które hołubi tylko lud,

to źródło mowy tak wspaniale,

że w śpiewce albo w obyczaju,

w każdym wioskowym baju-baju

tkwią najdawniejsze elementy

mowy.

I jak drogowskaz tkwi wytknięty

ład dźwięków i proporcja zdania.

Mowa ludowa się wydzwania

metalem, w który biją serca.

Mowa ta rodzi i uśmierca,

zabarwia, koloruje, nieci,

rozpala, rozdmuchuje--------świeci,

płomieniem parzy, dymem dławi,

to znów jak zloty ogon pawi

zza chmur płomieniem nagle błyska.

No, ale mowa towarzyska

czy urzędowa, czy handlowa

to bełkot, bełkot, a nie mowa.Bo mowa także jest narzędziem

myśli.

To mówi w pierwszym rzędzie

profesor Kotarbiński, logik.

Chcę wziąć świadectwo, wielkie bogi,

logika w nielogicznym śpiewie;

lecz jednak nikt i nigdy nie wie,

jakie mu drogi wytknie los,

darujcie więc logiczny głos,

bo nawet Kreczmar, choć romantyk,

z zawodu logik i semantyk,

w oczach opinii nic nie stracił,

kiedy wypocił poemacik.

Więc Kotarbiński sam nie został

tykając rzeczy gdzieś u podstaw.

Logiczne jego dociekania

dotyczą w pierwszym rzędzie zdania,

mnie zaś obchodzi raczej słowo;

zacznijmy więc od słów — na nowo.

Są słowa proste, słowa czyste,

podłużne, wiotkie i mięsiste,

sprawne, wyniosłe i pokraczne,

ledwo znaczące — wieloznaczne.

A jeśli słowo jest narzędziem

i działa również wieloznacznie,

cóż za narzędzie z niego będzie?

gdy użyć można go opacznie.

Albo gdy wskutek nowych drgań

rzeczywistości, nowych zjawisk,

błogosławiona jakaś krtań

nazwie i nazwy te objawi

po cichu, tak że prawie szeptem,tak jak odwieczne prawo każę,

w rytmie guślanym, w zaklęć gwarze,

rzeczy nieznane nigdy przedtem.

Z nazwania przyjmą lad i cechy,

tak jak imiona ludzi.