Twórzże, mów

Pamiętaj tylko,

żeby się pozbyć rekwizytów

i beznamiętnie pisać wiersz,

no i nie ćwierkać tak jak świerszcz

ani nie zerkać do zeszytów. —

Tylko oszczędnie, celnie, sprawnie,

nie rozwlekając tak jak dawniej

ani jak dzisiaj w gęstym szyfrze;

lecz oprzeć się na suchej cyfrze,na prostym słowie dookreślnym,

dosadnym, prawie bezcielesnym

i spleść go z drugim suchym słowem;

niechże znaczenie całkiem nowe

tęczą nad obydwoma błyśnie,

mostem je zepnie i zaciśnie.

Nowością niech się wiersz zachlyśnie.

A ty spokojnie dalej prowadź,

do słowa znowu szukaj słowa,

spinaj znaczenia i spokrewniaj,

łącz, utożsamiaj i uśpiewniaj

celnością i niespodziewanym

spotkaniem nieoczekiwanym

dwojga najosobliwszych naczyń.

Co, jak powiedział gdzieś Witkacy,

„metafizyczny budzi dreszcz”

wśród czytających i słuchaczy.

Najlepiej w rytmie prostej pieśni.

Potem przeczytaj, znów zacieśnij.

Grafiki wiersza jeszcze dopatrz,

pomyśl o rymach i czy stopa

płynie.

Czy w rytmie się nie gmatwa.

Rytm, przezroczysto cienka dratwa,

zepnie ci słowa ze słowami,

a pisz słowami, nie zdaniami.

Bo mówiąc szczerze między nami,

w lirycznym wierszu nie ma zdań

ani tęsknotki, ani łkań,

ani ozdóbek uroczystych.

Liryczny wiersz jak szkło jest czysty.

I ma być wolny od gadulstwa

i od mętnego paradulstwa.Liryczny wiersz jest jak diament:

Talent, pergamin i atrament.

Moja dygresja — jeszcze wrócę

do jednej z tez.

Najlepiej, żeby wiersz był bez —

bez rekwizytów.

Srebrnych szkatułek, szklanych szczytów,

mgieł księżycowych, wichrów, zórz,

zielonych śmiechów, bladych róż

i koni srebrnych, koni złudnych,

i jeszcze innych bardzo nudnych

i oklepanie łatwych zwrotów.

W lirycznym wierszu jeden motyw

to miłość,

drugi motyw

śmierć.

W te dwa motywy tak się wwierć

i tak przeniknij te dwie sprawy,

żebyś czytając słowa własne,

proste i tak jak gdyby zgasłe,

oniemiał na ich święty dźwięk.

I jeszcze jedno —

*

żebyś pękł

.

* Mógłby mi ktoś wytoczyć zarzut,

że nie wspomniałem o przenośni,

a ja powtarzam jak najgłośniej,

że poetyczność się wyraża

właśnie przenośnią.