Wzory

(Elgin Marbles)

Marmur jak sen dwoisty:

słomiany i ziarnisty,

cichy i porywisty,

czysty i jakby mleczny,

niknący w oczach i wieczny.

Lecz choćbyś stanął na czubkach snu,

koni kamiennych nie wstrzymasz.

Uzdy natchniony rymarz —

kopyta natchniony kowal kuł.

Poleciały na północ

białym czółnem.

Nie czółnem —

tylko Domem na doryckich drzewach.

Fryz śpiewa, architraw śpiewa —

Dziewczęta, jakby niosły dzbany,

przystanęły, a wiatr rozgrzany

dopadł i chwycił je wpół.

Dym się ospale snuł

przez skamieniałe bochny chleba.

Tyle prawdziwego nieba

zostało nad kamieniami.

Jeszcze zanim

włosy dziewcząt kwitnących,rozpuszczone w rzekach gorących,

popłynęły prawdziwym złotem

do tej jednej — samotnej.

Z bogów został nie byle ślad:

skamieniały wiatr.* * *

Nie wolno tak bezkarnie rozpamiętywać

zasuszonych w kajecie kwiatuszków:

tak to bywa — kwiat się w oczach rozpływa

coraz tkliwiej, coraz prawdziwiej, coraz niesłuszniej.

Chwieje się ziemska oś, księżyc kołuje,

czarne dachy jak wrony kraczą,

a do wieczora daleko — takie samo jak u nas południe.

Nie odzywaj się — nasze słowa nic tu nie znaczą.

Nic tu nie znaczy las ani pole,

a szumów nie pojmują, nie rozróżnią.

Nawet darń, nawet dach na stodole

wisi jak chmura nad próżnią.

To nie tak jak przez lato nad Uszwicą:

zaraz za oknami upał stał

i powietrze dźwięczało pszenicą,

choćbyś w wiosnę jak w rolę kąkol wsiał.

Tutaj nie ma tajemnic nawet żelazo

ani w jabłku krew nie przebije kwasu.

Tutaj owczarz chromej nogi nie nastawi od razu,

a widziałem — w polu owce same się pasą.

Przetniesz jabłko ostrym nożem na pół —

nie sczernieje nóż i jabłko nie zakrwawi;

nie wywróżysz — choćbyś karty rzuciła na stół,

ani z ognia, ani z wosku, ani z szałwi.I co byś wzięła do ręki, niczym się nie obronisz:

ani mieczem, ani różańcem, ani przetakiem.

Latarnie idą za tobą do gromnic żałobnych podobne

i policjanci w przeciągach udają czarne wiatraki.

Przechodź: nie stawaj, nie pytaj, bo cóż ci który odpowie,

przecież żaden z nich nie był nad Wisłą,

a ty byś chciała w tym słowie, w tym jednym słowie

od razu usłyszeć wszystko.

Każde złe z rozpamiętywania się lęgnie —

i ten deszcz, i ten wiatr, i ta mgła zapleciona.

Chłodne niebo, co je ręką, kiedy chcesz, to dosięgniesz,

i ta ziemia jak arbuz zielona.